Kompjuterska dermoskopija

Poslednjih godina raste incidencija obolelih od benignih, premalignih i malignih tumora kože. Postoji direktna veza izmedu najcešcih kožnih tumora i pigmentnih lezija sa jedne strane, i povecanog izlaganja suncu, sa druge strane. Za maligne tumore kože, kao i za sve tumore, najvažnija je rana dijagnostika. S obzirom na cinjenicu da je koža najdostupniji organ, sve lezije jesu odmah dostupne inspekciji. Neinvazivnom metodom dermoskopije (ubacivanjem hladnog svetla pod kožu uz upotrebu imerzionog ulja) moguce je postaviti ranu dijagnozu i benignih i malignih promena. Metoda je suverena za pigmentne lezije kože i dostupnih sluznica, a posebno je korisna za ranu dijagnozu malignog melanoma. Za nepune dve decenije metoda je usavršena, uvedena su nova pravila koja poboljšavaju tacnost dijagnoze. Najveci zamah metoda je doživela nakon uvodenja Kompjuterske digital-video dermoskopije. Dermoskopija je najsavremenija dijagnosticka metoda za rano otkrivanje melanoma kao i za dijagnostiku svih pigmentnih lezija. Dermoskopija je jednostavna, bezbedna i bezbolna dijagnosticka metoda sa veoma visokom senzitivnošcu od 92 do 98 posto u odnosu na histopatologiju.

Dermoskopija je površna kontaktna mikroskopija kože sa korišcenjem hladnog svetla i imerzionog ulja, odnosno, in vivo neinvazivna dijagnosticka tehnika sa novom dimenzijom klinicko morfoloških struktura.
Kako se radi o novoj, savremenoj dijagnostickoj metodi, koja je startovala 1987g, u zavisnosti od autora koji su je primenjivali, korišceni su i razliciti termini i to:

- ELM (Epiluminescencna mikroskopija)
- Kontaktna kožna mikroskopija
- Mikroskopija kože sa izvorom hladnog svetla
- Dijaskopija sa uvelicanjem kože sa korišcenjem imerzionog ulja
- Dermatoskopija
- Dermoskopija

Na Prvom Svetskom Kongresu iz Dermoskopije ( Rim, februar 2001) razmatrajuci sve dosadašnje termine koji opisuju ovu metodu, usvojen je jedinstveni naziv za ovu metodu, a to je Dermoskopija .

Suština ove metode je uvid (vizueliziranje) mnogobrojnih morfoloških struktura koje nisu vidljive za oko i to pre svega pigmentnih kožnih lezija ali takodje i nepigmentnih.
Ove morfološke strukture, vidjene Dermoskopskom metodom imaju svoju direktnu korelaciju sa histopatološkim karakteristikama kožnih tumora.
Upravo, dobro poznavanje histopatoloških karakteristika i njihovog ekvivalenta u dermoskopskim kriterijumima kožnih tumora u daljim istraživanjima, unapredice bolju ranu dijagnostiku svih kožnih tumora, ali pre svega pigmentnih kožnih lezija od kojih je u svakom slucaju najvažnija diferencijalna dijagnostika izmedju dobrocudnih melanocitnih lezija i melanoma.

Tokom svih ovih godina dermoskopija je i u tehnološkom pogledu napredovala. Poceci su vezani za upotrebu oftalmoloških mikroskopa, a potom krajem 80-setih godina pojavio se je i prvi rucni mikroskop sa izvorom hladnog svetla, koji dobija naziv Dermatoskop. U godinama koje su sledile najpre dolazi do konstruisanja adaptera koji dermatoskopsku sliku prenose na fotoaparat a potom i na kamere ( dermatophot ). Potom sledi razvoj prenošenja slike na video sisteme i na kraju od 1993 - 1997g. digitalni prenos dermoskopske slike na kompjutere. Uvodjenjem kompjutera zapocinje i novi zamah u razvoju metode i to putem pravljena dijagnostickih ekspertnih sistema koji obradjuju dermoskpsku sliku po jednom ili više dijagnostickih algoritama.

Prim. Dr Jadran Bandic je autor prvog domaceg ( jednog od tri u svetu ) softverskog dijagnostickog sistema (BEST cdvd) koji se bavi dijagnostikom kožnih tumora i pracenjem UV zracenja kao i instrumentarija za Kompjutersku digitalnu dermoskopiju.